قانون طلاق، در طول تاریخ، تغییرات زیادی را تجربه کرده است. طلاق یکی از مهمترین مسائل حقوقی و اجتماعی در روابط خانوادگی است و قوانین مربوط به آن نقش مهمی در تنظیم روابط زوجین ایفا میکنند. در سال ۱۳۸۱، آخرین اصلاحاتی در قوانین طلاق انجام شد که تا به امروز مورد استناد قرار میگیرد.
قانون جدید طلاق از طرف زن که پس از اصلاحات سال ۱۳۸۱ در نظام حقوقی ما رواج یافت، به زنان حق داد تا بتوانند طلاق را درخواست کنند و فرآیند طلاق را آغاز کنند. این تغییرات مهم در قوانین طلاق، حقوق زنان را تقویت کرده و امکان فرار از روابط نامناسب و خشونت زناشویی را برای آنان فراهم کرده است. با ما در این مقاله همراه باشید تا با قانون جدید طلاق از طرف زن آشنا شوید.
در این مقاله از دفتر اسناد رسمی ۶۶۲ ضوابط و قانون جدید طلاق از طرف زن را بررسی میکنیم و مدارک و مراحل لازم برای ثبت چنین درخواستی را بر خواهیم شمرد.
تعریف کلی طلاق در حقوق
طلاق، به معنای انحلال ازدواج با رعایت برخی مراسم خاص، یکی از مفاهیم حقوقی مهم در حوزه خانواده است. در صورتی که زوجین تمایلی به ادامه زندگی مشترک نداشته باشند، میتوانند تصمیم بگیرند از یکدیگر جدا شوند.
فرایند طلاق با رعایت برخی مراسم مشخص صورت میگیرد. ابتدا، زوجین باید در سامانه طلاق ثبتنام نمایند. این ثبتنام معمولاً از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قوه قضائیه صورت میپذیرد. پس از ثبتنام، طرفین میتوانند نمونه دادخواست طلاق را ارسال کنند و به مراحل بعدی اقدام کنند.
یکی از مراسم مهم در فرآیند طلاق، شرکت در کلاسهای مشاوره اجباری است. این کلاسها به هدف ارائه راهنمایی و مشاوره به زوجین برای درک بهتر از تأثیرات احتمالی جدایی و تسهیل در تصمیمگیری مناسب صورت میگیرند.
علاوه بر آن، زوجین باید در جلسات دادگاه حضور داشته باشند تا پرونده طلاق آنها مورد بررسی قرار گیرد. در این جلسات، مسائل مرتبط با تقسیم داراییها، نفقه و حضانت فرزندان مورد بحث و بررسی قرار میگیرند.
در نهایت، با رعایت مراسم و مراحل مشخص شده، طلاق به صورت رسمی انجام میشود و ازدواج زوجین انحلال مییابد. این فرآیند قانونی، به زوجین امکان میدهد تا با رعایت قوانین و مقررات مربوطه، از رابطه خود جدا شده و به زندگی جدیدی هدایت شوند.
طلاق یک طرفه از طرف زن
با توجه به ماده ۱۳۳ قانون مدنی، حق طلاق به مرد اختصاص دارد و او میتواند به دلخواه همسر خود را طلاق دهد. اما باید توجه کرد که در عین حال، قانون مهریه نیز حقوق زن را بهطور جدی مدنظر قرار میدهد و در صورتی که مرد تلاشی برای طلاق بکند، میبایست مهریه زن را پرداخت کند. به عبارت دیگر، مهریه ابزاری است که در برابر حق طلاق مرد به کار میرود و باعث میشود که مرد در اقدام به طلاق بازدارندهتر باشد.
آنچه که باید به آن توجه کنیم این است که اینکه قانون مدنی حق طلاق را به مرد اختصاص میدهد، به هیچ عنوان بهمعنای آن نیست که زن بههیچ عنوان قادر به اقدام در طلاق نباشد. زن نیز در شرایط خاص میتواند برای درخواست طلاق اقدام کند. همچنین، وجود سه نوع طلاق را نیز باید به ذهن داشته باشیم. این سه نوع طلاق عبارتند از: طلاق از طرف مرد، طلاق از طرف زن و طلاق توافقی که هر یک از این نوع طلاقها در شرایط خاص و با رعایت قوانین و ضوابط قانونی قابل انجام است.
در طلاق از سوی زن، زوجه میتواند درخواست طلاق را به دادگاه ارائه دهد تا به درخواست او رسیدگی شود. بطور کلی، تنها تفاوتی که در طلاق از سوی مرد و طلاق از سوی زن وجود دارد، مربوط به دلایلی است که هرکدام ارائه میدهند تا برای گرفتن طلاق به دادگاه مراجعه کنند.
بنابراین، مرد با شرط پرداخت حقوق زن، از جمله مهریه، میتواند به هر دلیلی که دارد، همسر خود را طلاق دهد. اما زن برای درخواست طلاق نیاز به ارائه دلایل قوی و مستدل به دادگاه دارد. این دلایل باید با توجه به قوانین و قواعد مربوطه منطبق باشند و زن باید قادر باشد آنها را با ارائه مدارک و شواهد قابل قبول اثبات کند.
اگر علاقمند هستید مقاله وکالت طلاق را بخوانید.
شرایط طلاق یک طرفه از طرف زن
طبق قوانین فقه شیعه و سیره اهل بیت (ع)، قوانین طلاق در ایران تحت تغییرات و توسعههایی قرار گرفته است. در سال ۱۳۱۳، قوانین مدون و منسجمی درباره طلاق ارائه شدند و پس از تصویب مجلس شورای ملی، به قانون تبدیل شدند. در سال ۱۳۴۶، قوانین حمایت از خانواده نیز تصویب شدند که منجر به محدود شدن اختیارات مردان در مورد طلاق گردید. بدین ترتیب، دادگاهها ملزم شدند تنها در موارد و شرایط خاصی، گواهی عدم امکان سازش را صادر کنند.
در سال ۱۳۵۳، طرحی تصویب شد که حق مطلق مرد برای طلاق زن را لغو نمود و از آن پس هر یک از زوجین میتوانستند با مراجعه به دادگاه، مراحل خاصی را در جهت درخواست طلاق پیگیری نمایند.
سال ۱۳۸۱ نیز، اصلاحیهای در قانون طلاق به وجود آمد که بر اساس آن، مرد با رعایت شرایط طلاق تعیین شده در قانون مدنی، میتواند درخواست طلاق زن را به دادگاه ارائه کند.
در ادامه به برخی از دلایل محکمه پسند برای سریع ترین راه طلاق از طرف زن اشاره میکنیم.
اگر علاقمند هستید مقاله حق طلاق را بخوانید.
دلایل محکمه پسند برای طلاق از طرف زن
در قانون جدید طلاق از طرف زن این امکان وجود دارد که در صورتی که مرد به مدت شش ماه اقدامی برای پرداخت نفقه به زن نکرده باشد، زن میتواند برای دریافت مهریه خود شکایت کند. ماده ۱۲۹ قانون مدنی این موضوع را مطرح میکند که اگر به هر دلیلی، از جمله با عمد یا به دلیل ناتوانی مالی، مرد قادر به پرداخت نفقه به زن به مدت شش ماه نباشد، زن میتواند از دادگاه درخواست نفقه را برای دریافت آن ارائه دهد. و اگر مرد همچنان از پرداخت نفقه امتناع کند، قاضی میتواند حق طلاق زن را به او تعلق دهد.
با توجه به شرایط قرارداد ازدواج، در صورتی که مرد به مدت بیش از ۵ سال پس از ازدواج نتواند زن را باردار کند، زوجه میتواند برای تقاضای طلاق اقدام کند. این موضوع نیازمند مراجعه طرفین به مراکز پزشکی قانونی مختصص است تا به طور رسمی عقیمی مرد تأیید شود.
در صورتی که مرد عمداً به زوجه خود ضربه وارد کند، زن میتواند به مراجع پزشکی قانونی مراجعه کرده و سپس برای درخواست طلاق اقدام نماید. با این حال، باید به یاد داشت که فرآیند طلاق در این حالت پیچیده است و نیازمند ارائه شواهد قاطع در دادگاه است. به عنوان مثال، دادگاه باید مطمئن شود که ضرب و جرح به صورت مستمر و عمدی از سوی مرد اتفاق میافتد.
ماده دوازدهم قرارداد ازدواج
با توجه به ماده دوازدهم قرارداد ازدواج، اگر مرد بدون رضایت زوجه خود به طور مجدد ازدواج کند، زن میتواند برای درخواست طلاق اقدام نماید. با این حال، در موارد استثنا، مرد میتواند از دادگاه مجوز ازدواج مجدد دریافت کند. در این صورت، زن حق طلاق را نخواهد داشت.
اگر اعتیاد مرد به حدی است که زن را در زندگی خانوادگی به مشکلات و رنج بیندازد، دادگاه میتواند حق طلاق را به زن اعطا کند. به عنوان مثال، اگر مرد به علت اعتیاد به مواد مخدر یا به شدت به همسر خود حمله کند و موارد مشابه، دادگاه ممکن است مرد را مجبور به طلاق زن کند.
اگر مرد بدون دلیل موجهی به مدت بیش از ۶ ماه متوالی یا ۹ ماه متناوب در یک سال، زندگی مشترک را ترک کند، زن میتواند برای درخواست طلاق اقدام نماید. در این مورد، دادگاه میتواند حق طلاق را به زن اعطا کند.
قانون جدید طلاق از طرف زن
با توجه به شرایط قرارداد ازدواج، زن نیز حق دارد در صورت وجود شغل نامناسبی که مرد اشتغال دارد و باعث توهین به منزلت زن میشود و آبروی او را در معرض خطر قرار میدهد، درخواست طلاق کند. این مسئله باید توسط دادگاه مربوطه تأیید شود و نظر قاضی در این خصوص بسیار حائز اهمیت است.
همچنین، طبق قانون جدید طلاق از طرف زن، اگر مرد به مدت چهار سال به صورت مداوم غیبت کند به نحوی که کسی از زنده بودن یا مرگ او آگاهی نداشته باشد، زن میتواند درخواست طلاق کند. در این صورت، زن باید به دادگاه مراجعه کند و دادگاه در روزنامههای کثیرالانتشار در سه بار و با فاصله یک ماه، آگهی درج کند. اگر یک سال از درج اولین آگهی میگذرد و از حیات مرد هیچ اطلاعی دریافت نشود، دادگاه میتواند دستور طلاق غیابی صادر کند.
طبق قانون جدید طلاق از طرف زن، زوجه در صورت سوء رفتار مستمر مرد نیز میتواند درخواست طلاق کند. اگر سوء رفتار مرد به حدی برسد که سلامت جانی و روانی زن را تهدید کند، طلاق قابل قبول است. البته اثبات سوء رفتار مرد باید به درستی انجام شود. به عنوان مثال، اگر مرد به جنون مشهور باشد یا شواهد و شهادتهای معتبر از سوء رفتار مرد وجود داشته باشد، این اثبات راحتتر خواهد بود.
همچنین، اگر مرد به دلایلی مانند محکومیت به حبس به مدت پنج سال یا بیشتر، یا به دلیل عدم توانایی در پرداخت جزای نقدی محکوم شود، زن میتواند درخواست طلاق کند. در این صورت، زن میتواند با مراجعه به دادگاه و ارائه مدرکهای لازم درخواست طلاق خود را ثبت کند.
اگر علاقمند هستید مقاله شروط ازدواج را بخوانید.
مراحل طلاق یک طرفه از طرف زن
زن با داشتن دلایل محکمه پسند طبق قانون جدید طلاق از طرف زن میتواند برای گرفتن طلاق از طرف خود میتواند طبق روند زیر عمل کند:
- ثبتنام در سامانه تصمیم
- شرکت در پنج جلسه مشاوره به مدت حداقل ۴۵ روز
- ثبت برگه دادخواست طلاق در دفاتر خدمات الکترونیک قوه قضائیه
- ارجاع فرم دادخواست از دفاتر قضایی به دادگاه جهت بررسی پرونده
- اعلام زمان دقیق رسیدگی به پرونده به زن و شوهر از طریق سامانه ثنا
- اثبات دلایل محکمه پسند در دادگاه توسط زن
- جاری شدن صیغه طلاق
سوالات متداول
طلاق یک طرفه از طرف زن چقدر طول میکشد؟ طول زمان برای انجام مراحل طلاق از طرف زن میتواند متفاوت باشد و بسته به عوامل مختلف، زمان دقیقی مشخص نیست. با این حال، معمولاً زمان تقریبی بین سه ماه تا یک سال برای اتمام کلیه مراحل طلاق در نظر گرفته میشود.
مدارک لازم برای درخواست طلاق از طرف زن چیست؟ اصل سند ازدواج یا رونوشت آن، اصل شناسنامه و کارت ملی زوجه، وکالتنامه طلاق یا مدرک اثبات حق طلاق زوجه (در صورت وجود) و مدارکی که دلیل طلاق را اثبات میکنند.